Σπάνιο υλικό! Πώς… υποδέχθηκαν οι εφημερίδες τη «γέννηση» του ΠΑΣΟΚ, σαν σήμερα;

Σπάνιο υλικό! Πώς… υποδέχθηκαν οι εφημερίδες τη «γέννηση» του ΠΑΣΟΚ, σαν σήμερα;

Η ιστορική διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη στα… περίπτερα.

Στις 3 Σεπτεμβρίου ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοινώνει την ίδρυση του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος, μιας πολιτικής παράταξης που θα κυριαρχήσει πολιτικά στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης, κυβερνώντας συνολικά (χωρίς τις κυβερνήσεις συνεργασίας) 21 χρόνια: 11 με τον Ανδρέα, 8 με τον Κώστα Σημίτη και 2 με τον Γιώργο Παπανδρέου.

Ηταν η δεύτερη… ιστορική ημερομηνία της 3ης Σεπτεμβρίου. Αυτή του 1843 όρισε την παραχώρηση συντάγματος από τον Όθωνα και στη μετάβαση της Ελληνικής πολιτείας από την απόλυτη μοναρχία στη συνταγματική μοναρχία.

131 χρόνια αργότερα η ίδια ημερομηνία θα σημάνει την ίδρυση ενός από τα κόμματα που διαδραμάτισαν κυρίαρχο ρόλο στο πολιτικό σκηνικό, του ΠΑΣΟΚ. Μια ίδρυση που ήρθε μετά την πτώση της Χούντας στις 24 Ιουλίου 1974, η οποία τον τότε 55χρονο Ανδρέα Παπανδρέου εξόριστο στον Καναδά.

Το πλήρες και αυθεντικό κείμενο της ιδρυτικής διακήρυξης της 3ης Σεπτεμβρίου.Η τραγωδία της Κύπρου καθώς και οι…

Geplaatst door Ο Ανδρέας ο Παπανδρέου op Dinsdag 3 september 2019

Ο ίδιος δεν έσπευσε να έλθει αμέσως στην Αθήνα, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά παρέτεινε την παραμονή του στο εξωτερικό με προτροπή των πολιτικών του φίλων, καθώς υπήρχαν φόβοι για τη ζωή του στο ρευστό πολιτικό τοπίο των πρώτων ημερών της μεταπολίτευσης, την οποία είχε χαρακτηρίσει απλά «αλλαγή φρουράς του ΝΑΤΟ στην Ελλάδα».

Στα τέλη Ιουλίου διέψευσε τις πληροφορίες για την ίδρυση κόμματος, καθώς πίστευε ότι η δημοκρατία δεν είχε αποκατασταθεί και ότι αν τελικά πραγματοποιηθούν εκλογές αυτές θα είναι νόθες και διαβλητές. Στελέχη της προδικτατορικής Ένωσης Κέντρου (και ιδιαίτερα ο Γιάννης Αλευράς) θα τον πείσουν τελικά ότι στην Ελλάδα συντελούνται ουσιαστικές πολιτικές μεταβολές και ότι πλατιές λαϊκές μάζες περιμένουν ανυπόμονα την επιστροφή του στην Ελλάδα και την κάθοδό του στην πολιτική.

Οπερ και εγένετο. Στις αρχές Αυγούστου ο Ανδρέας παίρνει την απόφαση να έρθει στην Ελλάδα και να ηγηθεί κόμματος, όχι της προδικτατορικής Ένωσης Κέντρου, όπως περίμεναν πολλοί, αλλά μιας νέας πιο ριζοσπαστικής πολιτικής παράταξης, με σοσιαλιστικό προσανατολισμό. Στις 6 Αυγούστου συγκαλεί στο Βίντερτουρ της Ελβετίας για πρώτη και τελευταία φορά το εθνικό συμβούλιο του Πανελληνίου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ), μιας αντιστασιακής οργάνωσης, που είχε ιδρύσει κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Στη συνδιάσκεψη συμμετείχαν γύρω στα 80 άτομα, τα οποία την επομένη αποφάσισαν τη διάλυση του ΠΑΚ και τη μετεξέλιξή του σε σοσιαλιστικό κόμμα, που να βασίζεται στις διακηρυγμένες αρχές του Πανελληνίου Απελευθερωτικού Κινήματος.

Σπάνιο υλικό! Πώς… υποδέχθηκαν οι εφημερίδες τη «γέννηση» του ΠΑΣΟΚ, σαν σήμερα;

Ο Παπανδρέου επέστρεψε στην Ελλάδα το βράδυ της 16ης Αυγούστου και έτυχε αποθεωτικής υποδοχής από πολιτικούς του φίλους και χιλιάδες λαού στο αεροδρόμιο του Ελληνικού και κατά μήκος της διαδρομής προς το Καστρί. Το σύνθημα που δονούσε την ατμόσφαιρα ήταν «ΝΑΤΟ, ΣΙΑ, προδοσία!». Μαζί του από το αεροπλάνο βγήκαν η σύζυγός του Μαργαρίτα, ο γιος του Γιώργος, ο Κίμων Κουλούρης, η Αγγέλα Κοκκόλα και ο Μιχάλης Ζιάγκας.

Και, στις 3 Σεπτεμβρίου 1974, ο Παπανδρέου ανακοίνωσε την ίδρυση του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος…

Τα πρωτοσέλιδα της 4ης Σεπτεμβρίου 1974 δεν ήταν βέβαια… πανηγυρικά. Το ΠΑΣΟΚ έκανε σχεδόν επτά χρόνια για να «μεγαλώσει»: συμμετείχε για πρώτη φορά στις εθνικές εκλογές του 1974, αποσπώντας ποσοστό 13,5%, που μεταφράστηκε στην ανάδειξη 15 βουλευτών.

Σπάνιο υλικό! Πώς… υποδέχθηκαν οι εφημερίδες τη «γέννηση» του ΠΑΣΟΚ, σαν σήμερα;

Την εκλογική επιτυχία ακολούθησε μία τάση εσωστρέφειας και εκκαθαρίσεως των αντιφρονούντων στοιχείων. Στις βουλευτικές εκλογές του 1977. διπλασίασε το ποσοστό του και εξέλεξε 92 βουλευτές, καταλαμβάνοντας τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης και το 1981 και ύστερα από μία φορτισμένη προεκλογική περίοδο, με το σύνθημα «Αλλαγή» και «Η Ελλάδα στους Έλληνες», κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές με ποσοστό 48% και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία με 173 βουλευτές, σχηματίζοντας την πρώτη αυτοδύναμη σοσιαλιστική κυβέρνηση στην ιστορία της χώρας με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου…